Pack them in our kit bag 5

Pack them in your kit bag

พานเครื่องเซ่นไหว้: เหล้า เงินทำบุญไม่กี่บาท ใบไม้ และสมุนไพรแห้ง

ผมพยายามเงียบขณะที่เขาสวด ไม่อย่างนั้นเทพเจ้าแห่งสุขภาพอาจไม่พอใจ

ขออภัยที่จำถ้อยคำในคาถารักษาแบบพุทธลึกลับของเขาไม่ได้ ผมฟังภาษาอีสานไม่ออก แม้จะสาบานได้ว่าได้ยินคำว่า “เบาหวาน” แทรกอยู่ในนั้น

หมอแสวงเป่าผมอยู่นาน

และผมต้องยอมรับว่าผมสนุกกับมัน

หลังจากมาถึงขั้นนี้แล้ว จะให้ผมทำตัวเป็นฝรั่งขี้สงสัยอย่างเดียวก็คงไม่ได้ ผมเข้าร่วมพิธีอย่างเต็มใจ ทั้งที่พอจะมองออกแล้วว่ากำลังจะเกิดอะไรขึ้น และรู้แล้วด้วยว่าหมอแสวงไม่ใช่หมอจริง ๆ

การที่พิธีนี้เกิดขึ้นในกรุงเทพฯ ยิ่งทำให้เรื่องประหลาดเข้าไปอีก

นี่คือความเชื่อแบบดั้งเดิมที่มีรากอยู่ในชนบท โดยเฉพาะอีสาน แต่กลับเดินทางเข้ามาถึงใจกลางเมือง ที่ซึ่งโรงพยาบาล รถพยาบาล การจราจร และร้านอาหารอยู่รายล้อม

หมอแสวงบอกว่ามีคนเดินทางมาหาเขาจากทั่วประเทศ

พูดอีกอย่างก็คือ การเดินทางกลับด้านกัน คนต่างจังหวัดไม่ได้ทิ้งความเชื่อดั้งเดิมไว้ที่บ้านเมื่อเข้ากรุงเทพฯ แต่กลับเดินทางเข้ามาในเมืองเพื่อหาหมอพื้นบ้านของตัวเอง

กรุงเทพฯ อาจเป็นเมืองใหญ่ที่ทันสมัยและเต็มไปด้วยผู้บริโภค แต่ดูเหมือนความเชื่อบางอย่างจะไม่ได้รับผลกระทบจากความเป็นเมืองเลย

ถ้าหมอเป่าอยู่ในกรุงเทพฯ ก็แค่ขึ้นรถมาหาเขา

เมื่อการสวดจบ หมอแสวงย้ำกับเราหลายครั้งว่า หมอพื้นบ้านอย่างเขาไม่ได้เรียกค่ารักษา เพียงแต่แนะนำให้คนไข้ทิ้งค่าครูไว้ให้

“แล้วแต่” เขาพูดพร้อมยิ้ม

คำสั้น ๆ คำนี้สะดวกดีเหลือเกินเวลาคนไม่อยากบอกว่าค่ารักษาเท่าไหร่

โดยเฉพาะถ้าคนไข้เป็นฝรั่ง

“คนมาหาผมจากทั่วประเทศนะ” เขาเสริม

ไมยู่จ่ายเงินไป 500 บาท หรือคนละ 250 บาทสำหรับเราสองคน เพราะต่างก็ได้รับคำสวดพร้อมกับยกจานเหล้าขึ้นเหนือระดับศีรษะ

ผมเป็นคนแรก ตามด้วยไมยู่ ซึ่งถือจานได้คล่องแคล่วกว่าผมมาก และยกมือไหว้อย่างงดงามขณะหมอแสวงทำพิธีของเขา

ท่าทางการไหว้ของคนไทยเวลาอธิษฐานนั้น เป็นสิ่งที่ดูสวยงามอย่างไม่มีวันเบื่อ

พิธีของผมกินเวลานานกว่า อาจเป็นเพราะผมเป็นพระเอกของงาน เนื่องจากเป็นคนที่มาด้วยอาการ “งูสวัด”

Do you get a retainer for that? 4

Do you get a retainer for that?

ร้านอาหารที่หมอพื้นบ้านของเราทำงานเป็นกุ๊ก

หมอพื้นบ้านอย่างหมอแสวงมักเรียกค่าครู ซึ่งอ้างว่าเป็นเงินสำหรับครูบาอาจารย์หรือพระที่สอนคาถาให้ แต่เรื่องนี้เอาไว้เล่าทีหลัง

หมอแสวงเป็นผู้ชายร่างท้วม หน้าตาน่าเอ็นดู ทำงานเป็นพ่อครัวอยู่ที่ร้านอาหาร และรับรักษาโรคแบบพื้นบ้านเป็นงานเสริม

การเดินทาง 15 นาทีจากร้านหมอโจ้เต็มไปด้วยความตึงเครียดและโทรศัพท์ระหว่างไมยู่กับหมอแสวงหลายครั้ง เพราะหมอแสวงต้องคอยบอกทางให้เรา

ยิ่งไปกว่านั้น หมอโจ้ยังให้ชื่อร้านอาหารผิดในตอนแรก ดันบอกชื่อร้านที่พัทยาแทนร้านที่พญาไท คนขับแท็กซี่เปิด Google Maps แล้วถึงกับสงสัยว่าเราจะไปไกลถึงพัทยาทำไม

ในที่สุดเราก็มาถึง

หมอแสวงออกมารับเราที่ลานจอดรถ สวมผ้ากันเปื้อนของพ่อครัว แล้วพาเราไปนั่งที่โต๊ะใต้ต้นไม้

ลานจอดรถอยู่ด้านหลังร้านอาหาร ผ่านประตูที่เปิดอยู่ผมมองเห็นพ่อครัวกำลังทำเกี๊ยวในเข่งไม้ไผ่เล็ก ๆ

ตรงข้ามถนนคือโรงพยาบาลวิชัยยุทธ

ผมคิดว่าเรากำลังจะไปหาหมอ

ที่ไหนได้ พ่อครัวจากร้านอาหารเดินออกมารักษางูสวัดให้ผมในลานจอดรถ

คนขับมอเตอร์ไซค์รับจ้างจากคิวใกล้ ๆ เดินเข้ามาดูด้วย เขากลายเป็นผู้ชมเพียงคนเดียวของพิธีประหลาดที่กำลังจะเกิดขึ้น

ก่อนออกจากร้านหมอโจ้ เขาบอกให้ไมยู่ซื้อเหล้าขาวสองขวด เหล้าลาวขาวรสชาติรุนแรงเหมือนเชื้อเพลิงจรวด

ไมยู่คิดว่าหมอแสวงคงจะเอาเหล้ามาเป่าบนตุ่มแดงของผม

แต่เขาคิดผิด

หมอแสวงวางขวดเหล้าลงบนจานคนละจานสำหรับผมกับไมยู่ ไมยู่เองก็ได้รับการรักษาแบบเดียวกัน เพราะมีปัญหาไวรัสในตาที่เป็นเรื้อรัง แม้เขาจะกินยาตามปกติอยู่แล้ว แต่ดูเหมือนว่ามีคำสวดเพิ่มอีกสักบทก็คงไม่เสียหาย

ข้างขวดเหล้า หมอแสวงวางใบไม้สองสามใบกับสมุนไพรแห้งที่หยิบออกมาจากถุงดูสกปรก ๆ ในกระเป๋า

เขายังขอให้เราบริจาคเงินเล็กน้อยให้พระในท้องถิ่น

จากนั้นเราต้องยกจานขึ้นใกล้ระดับศีรษะ ราวกับกำลังถวายเครื่องบูชา

ในกรณีของผม มือหนึ่งต้องถือจาน อีกมือหนึ่งต้องยกเสื้อขึ้น เพื่อให้หมอแสวงเป่าตุ่มแดงบนตัว

แล้วมันเป็นอย่างไร?

“งึมงำ งึมงำ งึมงำ...หยุด...เป่า”

เป่าขึ้นเป่าลงไปตามตัว

อย่าให้พลาดตุ่มไหนเชียว สุขภาพของผมอาจขึ้นอยู่กับความแม่นยำของเขา

Miracle blowing cure 3

ทางเลี้ยวเข้าโรงพยาบาลวิชัยยุทธ โดยมีรถพยาบาลจอดเตรียมพร้อมอยู่ทางซ้ายมือ

Miracle blowing cure

โรงพยาบาลฟังดูน่าอุ่นใจ ผมเข้าใจว่าหมอแสวงเป็นหมอที่ทำงานอยู่ที่นั่น คงออกมาดูอาการให้ แล้วจ่ายยาให้เรา จะได้ไม่ต้องเสียเวลาไปหาหมอตามขั้นตอนปกติ

แต่เดี๋ยวนะ...เป่า?

ตอนแรกที่ได้ยินคำว่า “เป่า” ผมก็ไม่รู้ว่าหมายถึงอะไร ไมยู่รู้ทันที แต่ควรจะห้ามเรื่องนี้ตั้งแต่ตอนนั้น

หน้าที่ของเขาคือปกป้องผมจากเรื่องไสยศาสตร์แบบนี้ รวมถึงกลโกงอื่น ๆ ที่คนไทยเจ้าเล่ห์อาจคิดจะเอามาเล่นกับฝรั่งอย่างผม ไม่ใช่หรือ

การเป่ารักษาโรคเป็นภูมิปัญญาแบบดั้งเดิมที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน โดยเฉพาะในชนบทและในภาคอีสาน หมอพื้นบ้านจะเป่าลมหายใจลงบนร่างกายของคนไข้ พร้อมบริกรรมคาถาเป็นภาษาถิ่น

แน่นอนว่าแพทย์สมัยใหม่ไม่แนะนำให้ทำเช่นนั้น โดยเฉพาะการเป่าลงบนแผล เพราะน้ำลายอาจนำเชื้อโรคเข้าสู่แผลได้

แต่เหตุผลหนึ่งที่การรักษาแบบนี้ยังอยู่รอดในชนบทก็คือ มันถูก

เพื่อนคนไทยวัย 50 กว่าคนหนึ่งเล่าให้ผมฟังเมื่อไม่นานมานี้ว่า ตอนเขาเป็นเด็ก การรักษากับหมอพื้นบ้าน ซึ่งบางครั้งพระเป็นผู้ทำพิธีให้ อาจมีค่าใช้จ่ายเพียงหนึ่งหรือสองบาท

ลองเทียบกับการไปหาหมอสมัยนี้ที่ต้องเสียค่าตรวจ ค่ายา และบางครั้งยังต้องเสียค่าเดินทาง

อย่างไรก็ตาม การรักษาแบบดั้งเดิมไม่ได้หายไปเมื่อคนเหล่านี้เข้ามาในกรุงเทพฯ

ตรงกันข้าม ดูเหมือนว่าถ้าหมอพื้นบ้านมาอยู่ในกรุงเทพฯ คนจากต่างจังหวัดก็แค่ขึ้นรถแล้วตามมาหาเขา

หมอโจ้โทรตามหมอแสวงให้เราอย่างร้อนรน ไม่นานผมกับไมยู่ก็เรียกแท็กซี่ บอกคนขับให้ไปที่ร้านอาหารแห่งหนึ่งตรงข้ามโรงพยาบาลวิชัยยุทธย่านพญาไท

ตอนแรกเราวางแผนว่าจะไปสัปดาห์หน้า แต่หมอโจ้ทำให้รู้สึกว่าต้องรีบไปเดี๋ยวนั้น

“ยังเป็นระยะแรก ถ้ารักษาตอนนี้ก็หาย ถ้าปล่อยไว้ อาจตายได้” เขายืนยันในประสิทธิภาพของหมอแสวง

“ผมส่งลูกค้าไปให้เขารักษามาเป็นร้อยคนแล้ว”

งานดี ๆ แบบนี้ใครจะไม่อยากทำ