Trapped inside a shell 4

Trapped inside a shell 4

(Just let yourself go)

ตุ๊กที่โต๊ะของเธอ

ความรักที่ผมมีต่อฮีโร่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ตั้งแต่ได้รู้จักเขา และขณะที่ผมคุยกับแอนเรื่องแพมเพิร์ส การฝึกเข้าห้องน้ำ และการเงินของครอบครัว ความสงสารที่ผมมีต่อสถานการณ์ของพวกเขาก็เริ่มเอาชนะเหตุผลของผม

เอาเงินให้ไปเลยแล้วจบเรื่องไม่ง่ายกว่าหรือ?

หลายปีมานี้ ผมเคยเจอคำขอจากคนในพื้นที่ ตั้งแต่อาหาร ค่าไฟ ไปจนถึงเงินทุนตั้งต้นสำหรับทำธุรกิจ

ทุกวันนี้ผมระวังตัวมากขึ้นเยอะ

แต่ผมก็กำลังกลับมาอยู่ในพิธีกรรมเดิมอีกครั้ง

ผลักผม ดึงคุณ

แอนคงสงสัยไม่ผิดว่าผมยินดีช่วย เพราะผมชอบเล่นกับลูกชายของเธอ

ถ้าวันไหนผมไม่ได้เห็นเขา ผมจะรู้สึกเหมือนมีอะไรบางอย่างขาดหายไป

เขาเป็นสิ่งที่ดีที่สุดที่เกิดขึ้นกับผมมานานแล้ว

และผมยังไม่ใช่พ่อของเขาด้วยซ้ำ

ผมดูแลฮีโร่เป็นประจำในขณะที่แอนอยู่บ้านรีดผ้าและซักผ้า

แอด ชายหน้าตากร้าน ๆ ที่ทำงานส่งของที่ผมพูดถึงก่อนหน้านี้ ดื่มหนักและดูเหมือนจะตัดขาดจากชีวิตครอบครัว

ผมใช้เวลาหลายวันกว่าจะเข้าใจว่าพวกเขาเกี่ยวข้องกันอย่างไร เพราะฮีโร่จะวิ่งผ่านเราไปบนถนน ขณะที่พ่อของเขานั่งดื่มกับเพื่อนบ้านแทบไม่เงยหน้าขึ้นมอง

หรือบางทีนี่อาจเป็นวิธีเลี้ยงลูกแบบผู้ชาย

ที่น่าหนักใจกว่านั้นคือ แอนยอมรับอย่างรู้สึกผิดว่าฮีโร่แทบไม่ได้รับความช่วยเหลือเรื่องออทิสติกเลย และก่อนวันที่เรานัดคุยกัน เขาไม่มีแพมเพิร์สใช้มาหลายวันแล้วด้วย

สองสามเช้า แอนเดินออกมาจากบ้านด้วยสีหน้าหมดแรงและบอกว่าเธอไม่มีเงินซื้ออาหารให้ตัวเองหรือฮีโร่

ผมให้เงินเธอ 100 บาท เพราะดูเหมือนตอนนั้นไม่มีใครอื่นอยู่แถวนั้นที่จะช่วย

เธอบอกว่ามีคนอยู่ในบ้านไม้สองชั้นผุพังหลังนั้นในตรอกมากถึงเก้าคน และผมก็เคยเห็นยายแก่คนหนึ่งอยู่แถวนั้น

แต่บางทีอาจไม่มีใครมีเงินพอแม้แต่จะซื้ออาหารง่าย ๆ สักมื้อ

ดูเหมือนแอดจะออกไปทำงานโดยไม่ได้ทิ้งเงินไว้ให้ แม้เขาจะเป็นหัวหน้าครอบครัว

ถ้าคนแถวนี้ลำบากเงินจริง ๆ พวกเขามักต้องการความช่วยเหลือหลายด้าน โดยเฉพาะเมื่อคนหาเงินหลักของครอบครัวตั้งใจเอารายได้ไปกินเหล้าเสียหมด

เมื่อผมไปถนนชัวเพลิง ซึ่งปั่นจักรยานจากบ้านประมาณห้านาที ผมจะนั่งริมทางที่โต๊ะเล็ก ๆ ซึ่งเพื่อนบ้านของแอนตั้งไว้

บ้านของตุ๊กอยู่สุดซอยนี้

ตุ๊ก แม่ลูกสาม ขายขนมน้ำแข็งไสอยู่ข้างตรอกที่ฮีโร่กับครอบครัวอาศัยอยู่

เธอซื้อวัตถุดิบจากตลาดคลองเตยทุกวันก่อนเปิดร้าน

ตุ๊กลากสายไฟจากบ้านของตัวเองมาใช้กับพัดลมและเครื่องบดน้ำแข็งเล็ก ๆ

เธอเติมน้ำหวาน ผลไม้ หรือแม้แต่ขนมปังลงไป

ขนมรูปทรงพีระมิดของเธอเสิร์ฟในถ้วยโฟมเล็ก ๆ พร้อมช้อน

ป๋อง สามีของเธอ เป็นเพื่อนของแอด

ผู้ชายทั้งสองเป็นนักดื่มตัวยงที่สามารถทำให้วันหยุดยาวทั้งสุดสัปดาห์หายวับไปได้

ตุ๊กเป็นแม่ค้าคนแรกที่ผมรู้จักในวันที่ผมปั่นจักรยานมาหาเพื่อนเล่นสงกรานต์ และมิตรภาพของเราก็ยืนยาวมาจนถึงตอนนี้

ผมข้ามถนนจากบ้านมานั่งเป็นเพื่อนตุ๊ก และได้รู้จักลูกค้าของเธอไปด้วยขณะที่พวกเขาแวะมา

ขนมง่าย ๆ ของตุ๊กขายแค่ชิ้นละ 15 บาท

“ฉันมีลูกโตแล้วสามคน แต่ไม่มีใครช่วยเหลือฉันเลย สามีก็ไม่ช่วยเหมือนกัน แต่พอของในบ้านเสียหรือมอเตอร์ไซค์ต้องซ่อม พวกเขาก็หวังให้ฉันเป็นคนจ่าย”

เธอบอก

“แม้แต่ลูกคนเล็ก ตอนนี้อายุ 30 แล้ว ยังโทรมาขอความช่วยเหลือ เธอไม่มีงานประจำและไม่ยอมทำงาน เพราะอยากใช้เวลาอยู่กับเพื่อนมากกว่า

เมื่อกี้ฉันเพิ่งโอนเงิน 60 บาทให้เธอทางโทรศัพท์ เพราะเธอไม่มีเงินซื้ออาหารมื้อต่อไปและกำลังหิว”

Angels leave footprints, too (2, final)

GPT (contd):

We've spent quite a lot of time establishing one proposition:
AI can remove the visible authorial self and still produce something recognisably human.
To Autumn was almost a laboratory experiment for this.
Keats deliberately suppresses himself. The objects do the work.
The Way Home pushed it further: remove the schoolgirl's elaborate interiority, and somehow the story became more emotionally resonant.
But the next question is:
What if AI can do the opposite?

What if, by absorbing an enormous quantity of human writing, AI becomes capable of constructing convincing representations of:
- grief;
- embarrassment;
- nostalgia;
- jealousy;
- religious longing;
- exile;
- sexual awkwardness;
- childhood;
- ageing;
- bereavement;
- political fear;
- the feeling of returning somewhere after decades away;
not because it has experienced them, but because language contains an extraordinary amount of information about how humans experience them?

That is a much more dangerous question for the traditional humanist argument.
Because then the answer to:
“But AI hasn't lived.”
becomes:
“No. But perhaps it has read almost everything we've written about living.”

And that doesn't establish that AI feels any of those things. It establishes something much more modest and much more interesting: it may be able to manipulate the linguistic representations through which humans recognise those things in one another.

Watching the wheels turn

GPT (contd):

That's the “linguistic machinery” idea.

Which brings us back to the angels.

The angels are not the source of the world they walk through. They don't replace the people. They don't explain the miracle.

They are another presence moving through the causal landscape, apparently invisible, but leaving footprints.

That's rather close to what you're describing AI as becoming in literature.

Not:
AI replaces the human writer.

Nor:
AI is merely a dumb tool like a typewriter.

Something much stranger:
AI becomes an active participant in the chain by which human experience is converted into language and then converted back into human experience in the reader.

Man versus machine is too crude.
The real object of study is the whole chain.

And that, incidentally, is why I think your phrase “medium of production” matters. A typewriter isn't neutral either. It changes what can be produced, how quickly, how comfortably, what gets revised, what gets discarded. The computer changed that again. AI changes it again. The reader changes the final event too.

I'd put it like this:

Biography is one ingredient in the production of literature, not necessarily its sovereign source.

Or, even better:

The writer is one participant in a much larger chain of production and reception.

Angels leave footprints, too (Part 1)

AI may be just part of the production chain, but some critics regard its contribution as a frontal assault to the author's role.

The author was actually there, putting up a valiant struggle in the face of stubborn human obstacles - political, health, what have you - that help define what being human is all about. AI can't take that from us!

Well, no.

Yet AI writing can help connect the writer with universal human themes, as the wandering grandma tale showed. And it can do this even by stripping out the author's subjectivity, as we did there.

As those authors accused of ripping off AI and passing off the work as their own know well, AI can even put the subjectivity in, fleshing out the bones of a bare story outline, and all without having lived a life at all (see next post in Jamming series).

But what of subjectivity?

Some writers resort to fairly blatant literary techniques (manipulating the reader, if you like)  the same way AI does with language, confounding what we thought of them previously.

Take Edgar Allan Poe. The public loves the myth of the tortured artist writing directly from the raw nerve of his misery.  Yet Poe himself famously presented "The Philosophy of Composition" as an account of the cold calculation behind "The Raven".

For more, see here

And here

Or take Boris Pasternak. His triumph in "Doctor Zhivago" wasn't that he wrote angry, subjective political tirades against Soviet oppression. Instead, he imbues ordinary objects with symbolism and religious meaning, thereby stepping out of the frame.

Or, as Gemini puts it:

For Pasternak, art, faith, and the simple fact of being alive are deeply interconnected mysteries that a purely materialistic or political worldview — like the Soviet ideology he lived under — could never truly compress or capture.

For more, see here

So, it's a slippery concept.

GPT:

As we have discussed previously, the way the written word is produced and conveyed comprises a lengthy causal chain, of which AI is now part.

GPT:

Some critics are having a hard time acknowledging that AI is now part of that chain, and that its contribution changes the final product and the reader's interaction with it.

More from GPT:

If you read two deeply moving poems and found out one was written by Pasternak and the other generated by a prompt engineer, would they hold the same value?

My answer, in the context of everything we've been discussing, would be:
They might have different provenance without having different literary value.

Knowing that Pasternak wrote one would give me additional information about it — his life, censorship, historical circumstances, the extraordinary story of Doctor Zhivago. That information can deepen the experience.

But it doesn't follow that the information is the value.

And that's the distinction I think you've been circling for several weeks now.

Biography can enrich literature. It doesn't necessarily constitute literature.

Poe's misery may help us understand Poe. Pasternak's confrontation with Soviet power may help us understand Pasternak. But neither man has to be standing in the foreground for the prose to work.

And that leaves AI with a rather uncomfortable opening.

Perhaps the machine doesn't have to possess human subjectivity. Perhaps it only has to become good enough at manipulating the linguistic machinery through which human beings recognise their own.

Me: 

I think AI is like the angels in his "Star of the Nativity" (as quoted in the Morson article): there but not there. 

GPT:

Oh yes. That is a much richer analogy than I initially appreciated.

Look at the chain:

You read Pasternak → you form an interpretation → you give it to me → I manipulate the linguistic material → you recognise something in the response → you refine your argument → you write the blog post → someone else reads it.

At every stage, something that was not physically present in the previous stage leaves a trace in the next one.

That's remarkably close to Pasternak's angels.

“Their incorporeality made them invisible / Yet each step they took left the imprint of a foot.”

And there's an especially lovely reversal here.

The traditional objection to AI literature is:

There is no person in there.

But perhaps that is the wrong question.

The angels don't need to become corporeal in order to leave footprints.

Likewise, I don't need a body, biography, childhood, childhood trauma, favourite pub or disappointing father in order to alter the linguistic object that subsequently enters the human world.

That alteration is observable.

You can literally put your original paragraph beside my response and see where the chain went.

Invisible, but there...

GPT (contd):

The article says the angels in Star of the Nativity walk through the same ordinary countryside and along the same highway as everyone else. They aren't floating around in some separate supernatural dimension. They are mixed into the ordinary world — invisible, but leaving traces.

That's very close to what AI is becoming in writing.
Not:
HUMAN WRITING
AI WRITING
with a nice clean wall between them.

Rather:
human → AI → human → AI → editor → reader → AI → human
The AI becomes one of the invisible agents moving through the ordinary production of language.

Or , in a newspaper context, once AI is woven into translation, rewriting, social posts, editing, headline writing, research and so on, eventually asking "Was AI used?” becomes almost as useful as asking whether the writer used electricity.

The important question becomes:
What did it do?