ครูสอนภาษาอังกฤษหลังเคาน์เตอร์บาร์ (Bartop teacher)

Mum จ้างผมให้สอนภาษาอังกฤษแก่ลูกชายในวันหยุดของผม แต่เธอจะไม่จ่ายค่าจ้างเป็นเงินสด หากจะจ่ายเป็นเหล้าแทน

ผมจะไปถึงร้านของเธอในช่วงหัวค่ำ แล้วใช้เวลาสองชั่วโมงแรกสอน Som หนุ่มน้อยวัย 12 ปี ซึ่งเรียนอยู่ที่โรงเรียนในละแวกบ้าน

จากนั้น Mum จะให้วิสกี้ผมหนึ่งขวด ซึ่งผมก็จะดื่มไปเรื่อย ๆ จนถึงเวลาปิดร้านตามปกติราวตีสี่ ผมมั่นใจว่ารสชาติของมันจะดีขึ้นอีกมากเมื่อรู้ว่าเป็นของฟรี

รายละเอียดที่แน่นอนของข้อตกลงยังไม่ได้ตกลงกัน ผมเข้าใจว่าเธอจะให้วิสกี้เต็มขวดตามปกติ ไม่ใช่ครึ่งขวด และต้องเป็นวิสกี้ไทยยี่ห้อที่ผมดื่มเป็นประจำ ไม่ใช่เหล้าขาวราคาถูกคุณภาพแย่ที่เรียกว่าเหล้าขาว ซึ่งเธอก็มีขายอยู่ที่ร้านเช่นกัน

เราทดลองสอนกันไปแล้วสองครั้ง และก็ได้ผลดี

เรานั่งหันหน้าเข้าหากันข้ามเคาน์เตอร์บาร์ โดยปกติผมจะเริ่มดื่มทันทีที่ไปถึง แต่ในคืนแรก Mum ขอให้ Som เลื่อนขวดวิสกี้ของผมไปไว้ไกลออกไปอีกหน่อยบนโต๊ะ เพื่อให้ผมยังมีสติอยู่ได้นานพอสำหรับการสอน

Som เป็นนักเรียนที่ตั้งใจฟังและช่างสงสัย เขาไม่ได้อยากมาเรียนจริง ๆ หรอก ผมดูออก แต่ก็เริ่มทำใจยอมรับแล้วว่าแม่ต้องการให้เขาเรียนภาษาอังกฤษ

ผมใช้ข้าวของที่วางอยู่รอบ ๆ บาร์เป็นอุปกรณ์ประกอบการสอน คืนก่อนผมให้เขาดูตอนที่ผมเปิดขวดวิสกี้แล้วรินใส่แก้วใหม่ จากนั้นก็ถามให้เขาอธิบายเป็นภาษาอังกฤษว่าเกิดอะไรขึ้นบ้าง

ผมเป็นคนบอกคำศัพท์ให้เขา แล้วเราก็คุยกันว่าคำไหนเป็นคำกริยา คำนาม คำสรรพนาม และเหตุใดเราจึงต้องใช้คำเหล่านั้น

ผมผิดหวังมากที่ครูของ Som ยังไม่ได้สอนเขาให้รู้จักการสร้างประโยค ฝรั่งที่โรงเรียนของเขาสอนเฉพาะนักเรียนชั้นสูง ๆ ส่วน Som ยังเรียนอยู่ชั้นประถมศึกษาปีสุดท้าย แล้วตลอดเวลาที่ผ่านมา พวกเขาสอนอะไรเด็กคนนี้กันอยู่?

ผมต้องถามให้รู้เรื่อง

“คุณเคยเห็นหนังสือเรียนภาษาอังกฤษของเขาบ้างไหม?” ผมถามแม่

“ก็เป็นพื้นฐานน่ะ สอนเรื่องสิ่งที่ตรงกันข้าม เช่น ดำกับขาว ร้อนกับเย็น” เธอตอบ

แค่การสร้างประโยคก็กลายเป็นเรื่องยากเกินไปเสียแล้ว ทั้งที่ควรจะสอนกันตั้งนานแล้ว เพราะหากไม่มีทักษะนี้ เขาก็ไม่สามารถพูดอะไรออกมาได้เลย

คำศัพท์ของเขาถือว่าอยู่ในระดับพอใช้ แต่เวลาต้องการใช้คำขึ้นมาจริง ๆ กลับแทบจำไม่ได้เสียอย่างนั้น ความสามารถในการอ่านและการออกเสียงก็ใช้ได้ แม้เขาจะรู้สึกหวั่น ๆ เมื่อเจอคำศัพท์ยาก ๆ

เขารู้จักเครื่องหมายมหัพภาค แต่ไม่รู้ว่าจะใช้มันอย่างไร เขายังรู้จักเครื่องหมายจุลภาคด้วย แต่ไม่เข้าใจว่าเหตุใดภาษาอังกฤษจึงต้องใช้เครื่องหมายนี้ ในเมื่อภาษาไทยไม่มี

ผมต้องกลับมาสนใจคำศัพท์ทางไวยากรณ์ภาษาไทยอีกครั้ง เพราะจำเป็นต้องใช้คำเหล่านั้นอธิบายให้ Som เข้าใจว่าต้องทำอะไร ผมชมเขาบ่อย ๆ เมื่อเขาทำถูก ซึ่งก็เกิดขึ้นบ่อยครั้ง แม้จะได้รับการสอนที่แย่มาตลอดจนถึงตอนนี้ก็ตาม

โชคดีที่ครูของเขาสอนการเขียนให้แล้ว ลายมือของเขาเป็นระเบียบเรียบร้อย สวยกว่าของผมมาก เพราะทุกวันนี้ผมแทบไม่ได้จับปากกาเลย

แม่ของเขาขอให้ผมตั้งการบ้านให้ด้วย คืนก่อนผมจึงให้เขากลับไปพร้อมกับโจทย์ให้เขียนประโยคอธิบายว่าตัวเองรีดผ้าอย่างไร

ผมยกตัวอย่างประโยคให้เขาก่อนว่า “ผมกางโต๊ะรีดผ้าออก ตั้งโต๊ะให้เรียบร้อย รีดเสื้อผ้า แล้วก็เก็บโต๊ะกลับเข้าที่”

นั่นเป็นประโยคที่ยากเกินไปมาก เพราะ Som ยังไม่รู้วิธีเชื่อมความคิดหลายอย่างเข้าด้วยกันในประโยคเดียว (คำว่า “และ” ยังเป็นปริศนาสำหรับเขา) เขายังไม่รู้จักคำบอกลำดับเวลาอย่าง “จากนั้น” และ “หลังจากนั้น” ซึ่งช่วยให้เราเรียงลำดับเหตุการณ์ได้ด้วย

อย่างไรก็ตาม ผมอยากทำให้เขาสนใจคำศัพท์ และช่วยให้เขาเข้าใจว่าเราใช้คำเหล่านั้นในบทสนทนาประจำวันอย่างไร นอกเหนือจากนั้น เราก็ต้องเริ่มต้นจากตรงไหนสักแห่ง

เมื่อเราหิว เราก็สั่งข้าวมันไก่จากร้านฝั่งตรงข้ามได้ หรือถ้าอยากกินอาหารอีสาน ก็สั่งจากร้านที่อยู่ถัดไปได้เหมือนกัน เราทำเช่นนี้กันมาแล้วสองสามครั้ง เพราะทั้ง Som และผมต่างก็ชอบกิน

คืนก่อน ตอนที่ผมไปถึง เขาเพิ่งสั่งอาหารไป เป็นแกงหนึ่งอย่าง พร้อมข้าวไม่ใช่หนึ่งจาน แต่ถึงสองจาน

“พ่อกินด้วยหรือเปล่า?” ผมถาม

พ่อของ Som กำลังเฝ้าร้านอยู่ ส่วน Mum อยู่ที่บ้านเพื่อพักผ่อนนอนชดเชย

“เปล่า ของผมเอง” เขาตอบ

คืนถัดมา เมื่อผมไปถึง Som ก็อยู่ที่ร้านอีก คราวนี้ถึงตาผมสั่งอาหารบ้าง เพราะก่อนออกจากบ้านผมยังไม่ได้กินอะไรมาเลย

“แต่ละมื้อคุณกินอาหารกี่อย่าง?” เขาถาม

ตอนแรกผมฟังผิด คิดว่าเขาถามว่าผมกินวันละกี่มื้อ

“ผมกินวันละสี่หรือห้าครั้ง แต่ละครั้งกินไม่มาก แต่กินบ่อย” ผมตอบ

“ไม่ใช่ ผมหมายถึงแต่ละมื้อคุณกินอาหารกี่จาน?”

ผมน่าจะรู้ตั้งแต่แรกแล้ว ผมกินแค่จานเดียว แต่ Som หนุ่มร่างใหญ่เกินวัยกำลังหิวอีกแล้ว

บทเรียนภาษาอังกฤษอย่างเป็นทางการครั้งแรกของเราจะเริ่มในวันจันทร์